Na czym polega dieta FODMAP i dla kogo będzie odpowiednia?
29.10.2025
6 min czytania
4.0 (1)
Czy dieta może złagodzić wzdęcia i bóle brzucha? Może. Tak działa dieta FODMAP. Jej celem nie jest odchudzanie, lecz „uspokojenie” zespołu jelita nadwrażliwego. Brzmi jak kolejna „moda”? Tutaj nie trzeba obawiać się dietetycznej pułapki. To model, który ma naprawdę duży potencjał. Na czym polega?
Jakie są założenia diety FODMAP?
Dieta FODMAP powstała na skutek prowadzenia badań, których celem było znalezienie sposobu na zapobieganie objawom zespołu jelita drażliwego (IBS) i innych zaburzeń trawiennych.
FODMAP – co to znaczy?
Skrót FODMAP odnosi się do grupy fermentujących węglowodanów:
- F – fermentable,
- O – oligo-,
- D – di-,
- M – monosaccharides
- A – and
- P – polyols.
Fermentujące węglowodany to krótkołańcuchowe cukry i alkohole cukrowe, które u wielu osób nie są w pełni trawione w jelicie cienkim. Związki po dotarciu do jelita grubego stają się pożywką dla bakterii i szybko fermentują. To wywołuje objawy – wzdęcia, gazy, ból brzucha, biegunkę lub zaparcia. U osób zdrowych nie stanowi to dużego problemu, ale u pacjentów z nadwrażliwym jelitem skutkuje poważnym dyskomfortem.
Mechanizm eliminacji działa bardzo podobnie jak np. wykluczenie laktozy w diecie pudełkowej bez nabiału. Rezygnuje się ze spożycia tych produktów, które powodują objawy.
Dieta FODMAP – co jeść? Jak eliminować i wprowadzać produkty?
Jadłospis w diecie FODMAP polega na ograniczeniu konkretnych produktów (źródeł FODMAP), a następnie ich stopniowym wprowadzaniu. Lista niestety jest długa, a to wiąże się z tym, że przeprowadzenie etapu eliminacji może okazać się wyzwaniem dla osoby, która nie ma odpowiedniej wiedzy żywieniowej.
Ważne jest jednak to, że pierwsza faza diety dla zdrowia jelit jest przejściowa. Mimo że jest mocno restrykcyjna, paradoksalnie dąży do tego, żeby końcowa forma menu była taka w najmniejszym możliwym stopniu.
Po wykluczeniu konkretnych składników z diety, a następnie po ich stopniowym wprowadzaniu do jadłospisu (pojedynczo i w określonym czasie), pacjent ma szansę zaobserwować, które produkty są dla niego problematyczne – okazuje się, że nie wszystkie z grupy FODMAP takie są. Zespół jelita drażliwego może przebiegać z różnym nasileniem.
Po poprawnym przejściu całego protokołu można stworzyć osobistą listę żywności, której należy unikać w menu, by nie nasilać objawów IBS. Po tym etapie dieta FODMAP może mieć charakter diety pudełkowej fleksitariańskiej, z której wykluczy się jedynie pojedyncze produkty.
- Najważniejszym i najkorzystniejszym efektem diety FODMAP jest maksymalne dopasowanie zaleceń do indywidualnych potrzeb.
Jak komponować przepisy diety FODMAP?
Produkty o niskiej zawartości FODMAP:
- warzywa – marchew, pomidory, ogórki, cukinia, bakłażan, sałata, papryka, ziemniaki, szpinak, dynia, rzodkiewki, rukola, kapusta pekińska, pomidorki koktajlowe;
- owoce – niedojrzałe banany, winogrona, kiwi, pomarańcze, truskawki, mandarynki, borówki;
- naturalnie bezglutenowe produkty zbożowe – ryż, owies (z certyfikatem), komosa ryżowa, gryka, kukurydza;
- nabiał bez laktozy – nabiał oznaczony jako „bez laktozy”, twarde sery;
- mięso, ryby, jaja, tofu;
- tłuszcze roślinne;
- orzechy i nasiona – orzechy włoskie, migdały w małej ilości, pestki dyni, nasiona chia, siemię lniane.
Produkty FODMAP (eliminowane w pierwszej fazie):
- oligosacharydy (fruktany, galaktany) – cebula, czosnek, pszenica, żyto, rośliny strączkowe (fasola, ciecierzyca, soczewica, groch, soja), kapusta, brokuły, kalafior, brukselka;
- disacharydy (laktoza) – mleko krowie i kozie, nabiał (tak samo jak w diecie bez nabiału);
- monosacharydy (fruktoza w nadmiarze) – jabłka, gruszki, arbuz, mango, miód;
- poliole (sorbitol, mannitol, ksylitol) – czereśnie, śliwki, morele, słodziki i wszystkie produkty, które je zawierają (produkty „bez cukru”).
Przykładowy jadłospis diety FODMAP
- Śniadanie: owsianka na mleku bez laktozy z niedojrzałym (lekko zielonym) bananem, borówkami i orzechami włoskimi.
- II śniadanie: sałatka z jajkiem, rukolą i pieczywem bezglutenowym.
- Obiad: pieczony dorsz z ryżem jaśminowym i duszoną cukinią.
- Podwieczorek: jogurt bez laktozy z pomarańczą i pestkami dyni.
- Kolacja: omlet ze szpinakiem i sałatką z pomidorków koktajlowych.
Dlaczego dieta FODMAP działa?
Dieta Low FODMAP znajduje zastosowanie głównie u osób z zespołem jelita drażliwego. Podobnie jak dieta lekkostrawna, dzięki swoim właściwościom w redukcji dolegliwości ze strony układu pokarmowego może być też pomocna u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (IBD) w remisji, u osób z przerostem bakteryjnym jelita cienkiego (SIBO) czy po operacjach przewodu pokarmowego.
Skuteczność diety Low FODMAP została potwierdzona w wielu publikacjach.
- Szacuje się, że u około 70% pacjentów z IBS dochodzi do wyraźnej poprawy objawów – zmniejszenia bólu brzucha, wzdęć, biegunek i zaparć.
Dzieje się tak, ponieważ ograniczenie FODMAP zmniejsza fermentację bakteryjną i gromadzenie gazów w jelitach. Zmniejsza się również ilość wody przyciąganej do światła jelita przez niestrawione cukry. To daje ulgę w dolegliwościach i poprawia komfort – pacjenci z IBS doskonale wiedzą, jak objawy zaburzenia potrafią zaskoczyć i utrudnić codzienność.
Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. Fermentujące węglowodany mają korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową – są prebiotykami. Dlatego celem diety nie jest ich całkowite wykluczenie, lecz ustalenie indywidualnej tolerancji.
Teat
Test
asd
Test
Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. Fermentujące węglowodany mają korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową – są prebiotykami. Dlatego celem diety nie jest ich całkowite wykluczenie, lecz ustalenie indywidualnej tolerancji.
| Nagłówek | Nagłówek | Nagłówek | Nagłówek |
| Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. |
| Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. |
| Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. | Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w tym podejściu nie chodzi o eliminację wszystkich FODMAP na stałe. |
-
Jakie unikalne rozwiązania proponujecie w swojej ofercie?
Masz u nas 3 opcje do wyboru, w zależności od tego, czego potrzebujesz:
- Wybór menu (pakiety posiłków)– dla osób, które lubią wybierać ale nie chcą się ograniczać do jednej diety
- Diety – dla osób, które chcą mieć wybór menu w konkretnej diecie
- Select – dla osób, które chcą samodzielnie komponować swoje menu z pojedynczych posiłków (opcja dostępna jedynie w aplikacji mobilnej). Aby dowiedzieć się więcej przejdź do sekcji “Select”.
Wybór menuU nas w zależności od wybranego pakietu masz możliwość komponowania swojego menu w oparciu o różnorodne posiłki. Wybierając pakiet zyskujesz elastyczność i różnorodność ponieważ nie musisz ograniczać się do jednej diety. Jest to opcja odpowiednia dla tych, którzy nie lubią mieć ograniczeń w wyborze posiłków.
Wybór liczby dostępnych dań dziennie (w pakietach):
- Mini – 10 dań dziennie (po 2 do wyboru na każdy rodzaj posiłku).
- Basic – 25 dań dziennie (po 5 do wyboru na każdy rodzaj posiłku).
- Plus – 45 dań dziennie (po 9 do wyboru na każdy rodzaj posiłku).
- Super – 70 dań dziennie (po 14 do wyboru na każdy rodzaj posiłku).
Pakiety w naszej nowej ofercie są tak skonstruowane, że każdy wyższy pakiet zawiera wszystkie posiłki z pakietów niższych, a dodatkowo rozszerza je o kolejne propozycje.Przykładowe menu dla każdego z pakietów możesz sprawdzić w aplikacji mobilnej lub na stronie: link
DietyDla osób pragnących mieć dostęp do wyboru posiłków w ramach jednej, konkretnej diety, proponujemy opcję „diety”, która uwzględnia określone wykluczenia. W tej opcji wybierasz konkretną dietę i zyskujesz dostęp do minimum trzech posiłków do wyboru (w obrębie danej diety) na każdy rodzaj posiłku.
W tej opcji masz dostęp do poniższych diet:
- Wegetariańska – bez mięsa, z nabiałem i jajkami
- Sportowa – więcej białka, mniej węglowodanów
- Keto – niskowęglowodanowa, tłuszczowo-białkowa
- Flexitarian – lekkostrawna, bogata w warzywa, mięso okazjonalnie
- Niski IG – dla osób z insulinoopornością
- Bez glutenu – brak glutenu, ale bez gwarancji 100% bezpieczeństwa dla osób z celiakią
- Bez nabiału – wyklucza mleko i jego przetwory
- Dla mam – zbilansowana dieta dla mam i dla kobiet w ciąży
Przykładowe menu dla każdej z diet możesz sprawdzić w aplikacji mobilnej lub na stronie: https://new.ntfy.pl/diety/ -
Jakie są różnice między wyborem menu a dietami?
Wybór menu zawiera pakiety (Mini, Basic, Plus, Super), które dają dostęp do różnorodnych posiłków bez ograniczeń – idealne dla tych, którzy jedzą wszystko i chcą mieć duży wybór. Każdy wyższy pakiet zawiera posiłki z niższego pakietu.
Diety (Wegetariańska, Keto, Sport, Bez Glutenu, Bez Nabiału, Niski IG, Dla Mam oraz Flexitariańska) to wybór dla osób z określonymi potrzebami. W ich ramach można wybierać spośród minimum 3 dań dopasowanych do wybranej diety.
-
Do kiedy muszę się zdecydować (lub nie) na dane posiłki?
Menu posiłków dostępne jest na 10 dni do przodu,natomiast wybór posiłków jest możliwy najpóźniej na 2 dni wcześniej do godziny 16:00. Jeżeli nie wybierzesz w tym czasie posiłków, to spakujemy Ci posiłki zgodne z wybranym pakietem, lub dietą.
W aplikacji oraz panelu klienta, po zalogowaniu widzisz zegarki – timery, które pokazują Ci ile czasu zostało do zaakceptowania lub zmiany menu, zmiany adresu dostawy lub godzin dostawy.
Bibliografia
- Nanayakkara, W. S., Skidmore, P. M., O’Brien, L., Wilkinson, T. J., & Gearry, R. B. (2016). Efficacy of the low FODMAP diet for treating irritable bowel syndrome: the evidence to date. Clinical and Experimental Gastroenterology, 131-142.
- Bertin, L., Zanconato, M., Crepaldi, M., Marasco, G., Cremon, C., Barbara, G., … & Savarino, E. V. (2024). The Role of the FODMAP Diet in IBS. Nutrients, 16(3), 370.
- Barrett, J. S. (2017). How to institute the low‐FODMAP diet. Journal of gastroenterology and hepatology, 32, 8-10.
- Altobelli, E., Del Negro, V., Angeletti, P. M., & Latella, G. (2017). Low-FODMAP diet improves irritable bowel syndrome symptoms: a meta-analysis. Nutrients, 9(9), 940.
- Nybacka, S., Törnblom, H., Josefsson, A., Hreinsson, J. P., Böhn, L., Frändemark, Å., … & Simrén, M. (2024). A low FODMAP diet plus traditional dietary advice versus a low-carbohydrate diet versus pharmacological treatment in irritable bowel syndrome (CARIBS): a single-centre, single-blind, randomised controlled trial. The Lancet Gastroenterology & Hepatology, 9(6), 507-520.
