Jak odżywiać się przy chorobie Hashimoto?

Tarczyca to jeden z naszych organów endokrynnych. Jest odpowiedzialna za wytwarzanie kilku hormonów – tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3) oraz kalcytoniny. Odgrywa ważną rolę w procesie regulacji metabolizmu. Kiedy mówimy o przewlekłym zapaleniu tego organu często jego przyczyną jest autoimmunologiczne limfocytowe zapalenie tarczycy znane lepiej jako choroba Hashimoto. Jak powinna wyglądać dieta przy Hashimoto i jak je wykryć?

W tym artykule:

Co jeść przy Hashimoto?
Przyczyny i objawy choroby Hashimoto
Choroba Hashimoto. Diagnostyka i badania
Dieta przy Hashimoto. Jak ją ułożyć?

Co jeść przy Hashimoto?

Tarczyca to jeden z naszych organów endokrynnych. Jest odpowiedzialna za wytwarzanie kilku hormonów – tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3) oraz kalcytoniny. Odgrywa ważną rolę w procesie regulacji metabolizmu. Kiedy mówimy o przewlekłym zapaleniu tego organu często jego przyczyną jest autoimmunologiczne limfocytowe zapalenie tarczycy znane lepiej jako choroba Hashimoto. Jak powinna wyglądać dieta przy Hashimoto i jak je wykryć?

Przyczyny i objawy choroby Hashimoto

Hashimoto jest jedną z chorób autoimmunologicznych czyli takich, w których nasze tkanki same atakują organizm uznając go za wroga. W efekcie dochodzi do rozregulowania, a z czasem do zmniejszenia aktywności hormonalnej gruczołu. To jedna z przyczyn niedoczynności gruczołu tarczycowego.

Choć do końca nie wiadomo jeszcze, jakie są przyczyny niedoczynności tarczycy do prawdopodobnych powodów zalicza się:

przewlekły stres i problemy emocjonalne;
nieprawidłowe odżywianie;
niedobór witaminy D₃;
zaburzony rytm snu;
wcześniejsze przypadki zachorowań na Hashimoto w rodzinie (predyspozycje genetyczne).

Choroba Hashimoto rozwija się stopniowo. W początkowym etapie może przebiegać bardzo łagodnie lub wręcz bezobjawowo. Charakterystycznym objawem jest powiększenie przedniej części szyi (powstanie tzw. wola). Do mniej specyficznych objawów choroby Hashimoto można zaliczyć m.in.:

zmęczenie i senność;
zwiększoną wrażliwość na zimno;
bladość;
suchość skóry;
wypadanie włosów, bóle mięśni i ogólne osłabienie;
gwałtowne zmiany masy ciała;
zaparcia.

Im dłużej rozwija się choroba Hashimoto, tym silniej odczuwalne są jej skutki, dlatego możliwie szybko trzeba wprowadzić zmiany w diecie. W skrajnych przypadkach może powodować nawet choroby serca, niepłodność, a nawet śpiączkę.

Niekiedy Hashimoto podstępnie wyniszcza organizm przez lata. Tarczyca staje się coraz słabsza, ale chory nie ujawnia żadnych charakterystycznych objawów. Lekarze mówią wtedy o tzw. utajonej postaci choroby. Klasyczna postać to tzw. jawna choroba Hashimoto.

Jeżeli podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy i planujesz ciążę koniecznie wykonaj u siebie badania. Nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do wczesnego porodu, wykształcenia się wad rozwojowych u dziecka, a nawet poronienia.

Choroba Hashimoto. Diagnostyka i badania

Diagnostyka Hashimoto obejmuje przede wszystkim poziom hormonów tarczycy w surowicy krwi – TSH, FT4 oraz anty-TPO. TSH to hormon tyreotropowy, który oddziałuje na przysadkę mózgową, a ta z kolei produkuje hormony T3 i T4. Badanie FT4 pozwala na ustalenie poziomu wolnej tyroksyny w organizmie. anty-TPO służy do wykrycia ewentualnych autoprzeciwciał i potwierdzeniu, że pacjent cierpi na chorobę autoimmunologiczną.

Niekiedy badania obejmują również anty-TG, czyli poziom przeciwciał tarczycowych. Wspomagająco przeprowadza się diagnostykę obrazową w postaci USG tarczycy.

Oczywiście diagnostyka Hashimoto nie polega wyłącznie na jednokrotnym przeprowadzeniu badań tarczycy. Testy laboratoryjne należy realizować regularnie, ale czas ich wykonania i częstotliwość zawsze ustala lekarz prowadzący.

Dieta przy Hashimoto. Jak ją ułożyć?

Wprawdzie niedoczynność tarczycy często powoduje wzrost masy ciała, ale nie zaleca się stosowania diet redukcyjnych. Znacznie większe znaczenie ma aktywność fizyczna, która pomaga spalać nadmiar tkanki tłuszczowej oraz normalizuje działanie tarczycy. Dietetycy są zdania, że podaż kaloryczna powinna mieścić się w granicach zapotrzebowania chorego i dostarczać:

15-25% wartości energetyczne z białka odzwierzęcego i roślinnego;
25-30% energii z tłuszczów, głównie nienasyconych n-3 z ograniczeniem tłuszczów nasyconych;
45-55% kilokalorii z węglowodanów z naciskiem na cukry złożone.

Prawidłowo ułożona dieta przy Hashimoto musi uwzględniać odpowiednią dawkę mikroskładników – jodu i selenu oraz witaminy D₃. Doskonałym źródłem jodu są ryby (zwłaszcza białe) i owoce morza, glony. Z kolei selen pomogą dostarczyć jaja, mleko i jego przetwory oraz ryby, skorupiaki. Źródłem witamin z grupy D będą m.in. orzechy, oliwa z oliwek, tłuste ryby oraz innego rodzaju tłuszcze roślinne.

Dieta przy Hashimoto zwykle nie ma charakteru eliminacyjnego, choć sugeruje się możliwość zastosowania tzw. testów prowokacyjnych. Polegają one na wykluczeniu określonych składników jak z jadłospisu na krótki czas, np. 2 tygodnie i obserwacji reakcji pacjenta. Czasowe wykluczenie obejmuje zwykle produkty zawierające laktozę lub gluten oraz tzw. rośliny psiankowate (np. papryka, pomidor ziemniak). Jeśli szukasz gotowego menu, które zaspokoi Twoje potrzeby możemy polecić Ci lekkostrawną i bogatą w antyoksydanty dietę Less Gluten.

Dbałość o dietę przy Hashimoto jest bardzo ważna, ponieważ pozwala na łagodzenie stanu zapalnego, który występuje w organizmie. Niestety sama zmiana jadłospisu nie zawsze wystarcza. Wielu pacjentów musi przyjmować lewotyroksynę, czyli syntetycznie wytworzony hormon tarczycy, a kuracja trwa całe życie, ponieważ – tak jak większośc chorób autoimmunologicznych – przewlekła niedoczynność gruczołu jest nieuleczalna.